Hepimizin hayatında en az bir kez olsun başımıza gelen bir şeydir ayak bileği burkulması. Acil ortopedi vakaları arasında hasta en sık hastaneye başvuru nedeni olarak bildirilen bu problem çoğunlukla çok masum bir olaymış gibi tedavi edilir. Oysa ki, ileride çok ciddi sorunlara yol açabilen bu burkulmalar ciddi tedavi ve takip gerektirir.



Ayak bileği halk arasındaki tabir ile genel olarak içe burkulur (veya döner). Neden genellikle spor travmaları, spor yaparken kullanılan yanlış bir ayakkabı veya dikkat edilmeyen bir kaldırım veya merdiven olmaktadır. Burkulma sonrasında ayak bileği dış tarafında bazen bileğin tümünü içine alan bir şişlik meydana gelir. Burkulma sırasında bazen dış yan bağların yırtılmasını karakterize eden bir kopma hissedilebilir. Kişi genellikle ilk anda fazla ağrıdan şikayetçi olmaz ve yaptığı işe veya spora devam eder. 1-2 saat içerisinde klasik şişlik, ağrı ve morluk ortaya çıkar ve kişi topallamaya başlar.



Burkulma sonrasında ilk yapılması gereken ayağımızı dinlendirmeye almak ve üstüne basmamaktır. Bunun sonrasında yapılması gereken ilk tıbbi tedavi şu şekilde sıralanabilir:
1. Ayağımızı kalp seviyesinde yukarıda olacak şekilde yüksekte tutmak.
2. Buz tedavisi uygulamak. Burada buz yanıklarından korunmak için cildin buz ile direk temasından sakınmak gerekir. Bu amaçla buzu bir torbanın içerisine alıp bir havlu üzerinden uygulama yapmak daha doğru olacaktır.
3. Eğer ayak bileğimizdeki ağrı fazla ise ve morluk buna eşlik ediyorsa hemen uzman bir doktora görünmek.
4. Eğer doktora gidemiyorsak şişlik inene kadar ayak üzerine basmayı önlemek ve gerekirse bir çift koltuk değneği kullanmak.
5. Daha basit burkulmalar için buz tedavisi veya 1-3 gün sürecek bir yüksekte tutma ile elastik bandaj tedavisi yeterli olacaktır.



Yapılan en büyük hatalardan biri şişlik inmeden basmaya başlanması veya spora ara verilmemesidir. Oysa ki, şişlik vücutta iyileşmenin daha tamamlanmadığını gösterir. Bu durumda meydana gelebilecek bir zorlama ile bilekteki hasar daha da büyüyecektir.



Masum gibi görünen bir ayak bileği burkulması sonrasında çok ciddi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bunlar içinde en önemlisi ayak bileği dış yan bağlarının kopması sonrası gelişen ayak bileği dış instabilitesidir. Bu durum sporcularda sıklıkla karşımıza çıkar ve bazen ameliyat gerektirecek karda ciddi sonuçlar doğurabilir. Diğer bir sorunda burkulma sırasında gelişen kıkırdak hasarıdır. Bu durum ilk başlarda çok fazla sıkıntıya yol açmıyor gibi görünse de zaman içerisinde hastalığın ilerlemesi ile birlikte ağrı dayanılmaz bir hal alır ve kişi zorlukla yürür hale gelebilir. Yine oluşabilen diğer bir problem ayak bileği çevresinde gelişen tendon yırtıklarıdır. İlk anda akla gelmeyen ve genellikle gözden kaçan bu sorun en başta basit tedaviler ile çözülebilecek iken, zaman içerisinde ciddi sorunlara yol açabilmektedir.



Sonuç olarak, ayak bileği burkulması çok sık rastlanılan ancak çok hafife alınıp yanlış tedavi edilen bir durumdur. Yukarıda belirttiğim nedenlerden ötürü böyle bir durumla karşı karşıya kaldığımız zaman, ayağımız üzerine basmadan önce bir doktor tarafından değerlendirilmek yapılacak en doğru şey olacaktır.