Çocuk Hastalıkları
Çocuk sağlığı, çocuk hastalıkları, çocuk tedavisi ve şifalı bitkiler

Çocuk felci
Omuriliğin ön kordonlarının iltihaplanması sonucu felçle neticelenen bir hastalıktır. Tıp dilinde poliomelitis denir. Bilhassa yaz ve sonbahar aylarında görülür. Nedeni bir çeşit virüstür. Lağım sularının yiyeceklere bulaşması, sineklerin taşıdığı mikroplar, hastalığa yakalanmış kişinin ağız ve burnundan çıkan damlacıklarla bulaşır. çocuk felcine küçükler yakalanabileceği gibi büyükler de yakalanabilir. Hastalık mikrop kapıldıktan 7-21 gün içinde ortaya çıkar. Hastada ateş, baş ağrısı, boğaz ağrısı, kusma, yorgunluk, boyunda kasılma, ve sırt ağrıları vardır. Hastalığın ilk günlerinde gerekli tedaviye başlanmazsa, özellikle kol ve bacaklarda felç görülür. Hastalığın başlangıcında hastayı diğer kimselerden ayırmak ve yatırmak gerekir. çocuk felcinden korunmak için Salk aşısı veya Sabin aşısı yaptırmak gerekir. Bu aşının ilki çocuk 6 aylık olmadan önce, ikincisi ilk aşıdan 2 ay sonra, üçüncüsü, ikinci aşıdan 6 ay sonra yapılır. 5 ve 15 yaşlarında da tekrarlanır. Tedavi için mutlaka doktora başvurmak gerekir.

Çocuklarda gelişme bozuklukları
çocuklarda görülen gelişme bozukluklarının çoğu kötü beslenmeden kaynaklanır. Bunun yanı sıra; geçirilen bir hastalıktan kaynaklanan veya irsi olarak da gelişme bozukluğu görülebilir. Nedeni test etmek için doktora başvurmak gerekir

Raşitizm
Vitamin D yetersizliği sonucu görülen bir hastalıktır. D vitamini yeterince vücuda alınmadığından kemikleşme bozulur ve kalsiyumdan yeterince yararlanılamaz.

Belirtileri Nelerdir?

-Doğumda bebekte kasılma
-Huzursuzluk
-Baş terlemesi, başın sürekli sağa ve sola çevrilmesi
-Kabızlık
-El-bilek genişliği (ağrısız ve 6 aydan sonra)
-Kaburgalarda yuvarlak çıkıntılar (tesbih tanesi gibi)
-Bıngıldakların kapanmaması (18 aydan sonra)
-Kafa kemiklerinde yumuşama ve eğrilme (baş alın ve yanlarında çıkıntı)
-Geç oturma ve yürüme
-Bacaklarda eğrilik
-Göğüs kemiklerinde bozukluk (göğüs içe veya öne doğru çıkar)
-Kamburluk, bel kemiğinde eğrilik

Raşitizmin Önlenmesi

-Çocuğun her gün kalsiyum içeren besinler tüketilmesi sağlanmalıdır. Kalsiyumun en iyi kaynağı süt ve ürünleridir (yoğurt, peynir, çökelek vb). Pekmez de iyi bir kalsiyum kaynağıdır.
-Çocuk her gün güneşe çıkarılmalıdır. D vitamininin en iyi kaynağı güneştir. Besinlerde D vitamini yeterli miktarda bulunmaz.
-Güneşlenme cam arkasından olmamalıdır.
-Güneşin az olduğu sonbahar ve kış aylarında yeni doğan bebeğe ek D vitamini, ihtiyacı kadar verilmelidir

REFLÜ (Çocukta Beslenme Sonrası Kusma)
Reflü, midedeki gıdanın yemek borusuna geri gelmesiyle ortaya çıkar.Genellikle önemli bir sorun olarak görülmez.

Eğer,

-Bebeğiniz iyi beslenemiyor ve gelişim geriliği varsa,
-Mideden yemek borusuna geri dönen gıda akciğerlere kaçarsa, (akciğerlerde enfeksiyona ya da astıma sebep olabilir)

Kusma ciddi bir sorun olarak görülebilir. Doktora başvurmak gerekir. Doktorunuz bebeğinizin gelişimini ve solunum sorunu olup olmadığını kontrol edecektir.

Nasıl engel olabilirim?

-Bebeğinizin mamasını daha koyu kıvamda hazırlamak bazen çözüm olabilir.
-Az ama sık sık beslenme de sorunu çözebilir.

Bu öneriler sorunu çözmüyorsa,sorun ciddi olabilir. Bazı testler gerekebilir ve ilaç tedavisi önerilebilir.
Pediatri (Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları) ve Çocuk Cerrahisi uzmanına çocuğu götürmek gerekir

KAWASAKİ HASTALIĞI
Özellikle 5 yaşın altındaki çocuklarda döküntü ve ateşle giden ve koroner arterler dahil orta büyüklükte arterlerde vaskulite neden olabilen bir hastalıktır. Bulaşıcı değildir, ancak bazı bakteri toksinlerinin patogenezde superantijen rolü oynadığı sanılmaktadır. Otoimmünite üzerinde de durulmaktadır, ancak kesin bilgi yoktur. Prognoz koroner anevrizma gelişmemişse iyidir, hastalık kendiliğinden düzelir.

Klinik : En az beş gün süreli ateşle birlikte aşağıdaki beş bulgudan en az dördü varsa ve klinik tablo başka bilinen bir hastalıkla açıklanamıyorsa tanı için yeterli kabul edilir:

1. Bilateral, nonpürülan konjunktival hiperemi,

2. Orofaringeal mukoza değişiklikleri: Farinkste hiperemi; dudaklarda kuruma, fissür ve/veya enfeksiyon; kırmızı çilek dili,

3. Periferik ekstremite değişiklikleri: El ve ayaklarda ödem ve/veya eritem, genellikle periungual başlayan deskuamasyon,

4. Özellikle gövdede görülen, polimorf, non-veziküler döküntü,

5. Servikal lenfadenopati ( en az 1.5 cm büyüklüğünde).

Hastalığın dört evresi vardır:

1. Akut dönem: Yaklaşık 10 gün süren; ateş, konjjunktivit, oral mukoza ve ekstremite değişiklikleri, irritabilite, döküntü, servikal lenfadepoti, eritrosit sedimentasyon hızı yüksekliği, aseptik menenjit, miyokardit ve perikarditin görülebildiği dönemdir.

2. Subakut dönem: Hastalığın 11-21. Günleri arasında genellikle ateş düşer, irritabilite devam eder ve klinik bulguların çoğu normale dönmeye başlar. Bu dönemde palpe edilebilen anevrizmalar gelişebilir.

3. Konvalesan dönem: Hastalığın 21-60. günleri arasında klinik bulguların çoğu düzelmiştir, periferik damarlarda anevrizmal dilatasyonlar, konjunktivit, miyokardial infarkt ve anevrizma rüptürleri görülebilir.

4. Kronik dönem: Hastalığın 60. gününden sonra anjina pektoris, koroner stenoz veya miyokard yetmezliği görülebilir.
Komplikasyonlar : En önemli komplikasyonu koroner arter yetmezliği ve anevrizma kanamalarıdır.

BRUSELLA (Kayalık ateşi, Kıbrıs ateşi, Malta humması)
Brusella, brusella mikrobunu taşıyan hayvanlarla temasla bulaşır.

Brucella bakterisi, sığır, keçi, köpek, domuz gibi hayvanlarda bulunabilir.

Bu hayvanların enfekte etleri, plesentaları, pastörize edilmeyen sütlerinden geçer.

Hastalık yıllarca sinsi kalabilir.

Akut brusellozis, basit gribal enfeksiyon gibi ateş eşliğinde başlar. Titreme, terleme kas ağrıları ve bitkinlik en önemli belirtileridir. İştah kaybı ,yorgunluk, kilo kaybı, baş ağrısı, karın ağrısı, karaciğer büyümesi, sırt ağrısı, eklem ağrısı yapabilir.Yükselip inen bir ateş seyri vardır. (Ondulan ateş)

Çocuklarda eklem tutulumu sıktır.

Tanıda brucella antijenine bakılır.

Tedavi

Uygun antibiyotikler verilir.
Uzun süreli antibioterapi gereklidir.

Önleme

Hijyen ve pastörize peynir,süt en önemli koruma yöntemidir.
Hayvanlar için aşı mevcuttur.

Demir Eksikliği Anemisi
Çocuklarda kansızlık ( anemi ) nedenleri arasında, demir eksikliği başta gelir. Kanda oksijen taşıyıcı hemoglobinin yapımı için gerekli olan demir gıdalarla yeterince alınmamazsa, vücut tarafından emilemezse, kan kaybı olursa veya demir ihtiyacı artmışsa ‘ Demir Eksikliği Anemisi ‘ gelişir. Özellikle bebekler ve ergenlik dönemindeki kızlarda risk daha yüksektir.

Demir eksikliğinin nedeni ; Bebeklerde en sık neden anne sütünün yeterince verilmemesi, inek sütüne erken başlanması, ek gıdaya geçiş döneminde de bebeğin demirden zengin gıdaları ( kırmızı et, yumurta sarısı, tavuk, balık, kuru baklagiller, pekmez gibi ) yeterince alamamasıdır. Anne sütünün içerdiği demir vücut tarafından iyi emilmektedir. İlk 6 ay sadece anne sütü alan bebekler, 6 aydan sonra uygun ek gıdaların başlanması ve inek sütünün 1 yaşa kadar verilmemesiyle demir eksikliğinden korunacaklardır. Ayrıca, bitkisel gıdalardaki demirin çok iyi emilmediğinin, C vitaminin demir emilimini olumlu, çayın olumsuz etkilediğinin de göz önünde tutulması gereklidir. Bu nedenle, kahvaltıda yumurtanın yanında portakal suyu veya domates iyi bir seçim olacaktır. Toplumumuzda çoğumuzun tiryakisi olduğumuz çayın ise, bebek ve çocuklara içirilmemesi gerekmektedir.

Belirtileri :

Soluk renkte cilt
Halsizlik, huzursuzluk, iştahsızlık
Büyümede yavaşlama
Gelişim basamaklarında geri kalma
Çabuk yorulma
Toprak, kağıt yeme
Davranış bozuklukları
Sık enfeksiyon geçirme
Katılma nöbetleri
Dikkatini toplayamama
Öğrenme güçlüğü, okulda başarısızlık görülebilir

Zatürree
Çok yaşlılarda ve bebeklerde sık görülür. Genelde soğuk algınlığından sonra bebek aniden kötüleşir. Ateş artışı, balgam üreten öksürük, hızlı soluk alıp verme, mavimsi renk, güçlükle soluma ve hırıltı, karında şişkinlik ve ağrı görülür. Etkeni çeşitli organizmalardır. Bebeği doktora gösterin. Tedavide gerekirse antibiyotik kullanılır. Evde tedavi mümkündür.

Verem
Tüberküloz ya da halk arasında verem (ince hastalık) olarak bilinen ve her yaşta görülen bu hastalığın, ağır ve ciddi sonuçları olabilmektedir. Damlacık enfeksiyonu şeklinde solunum yoluyla giren mikrop, akciğerlere yerleşmekte ve oradan da beyin zarına, kemik iliğine ve lenf bezlerine yayılabilmektedir. Bu durum özellikle çocuklarda ölüme kadar gidebilen çok ağır tablolar oluşturmaktadır. Tedavisinin çok uzun süreli olması ve bir çok ilacın bir arada kullanılmasının gerekliliği ise hastalığın bir başka yönüdür.Verem hastalığı, iyileşme sonrasında bile yaşam boyu süren solunum sistemi bozuklukları, zeka geriliği ve sakatlıklar gibi çok önemli kalıcı hasarlara neden olabilmektedir.

Su Çiçeği
Genelde kış sonu ve ilkbaharda görülür. Hafif ateş, halsizlik, iştah kaybı ve şiddetli kaşınma tipik belirtileridir. Vücutta kırmızı lekeler oluşur. Bu lekeler daha sonra sivilceye dönüşür ve kabuk bağlar. 3-4 günde yeni lekeler oluşur. Varisella-zoster virüsü sebep olur. İnsandan insana damlacıklar veya hava yoluyla bulaşır. İlk 1-2 gün çok bulaşıcıdır. Kuluçka süresi ortalama 14-16 gündür. Ortalama 4-20 gün sürer. Kaşıntı ve ateş için ASPİRİN VERMEYİN. Tanı koyması için doktora götürün. Bir yaşın altındaki bebekleri bu virüsten koruyun. Bir yaşın üstündekilerse aşı olmalıdırlar.

Otizm
1943 yılında Amerikalı çocuk psikiyatristi Leo Kanner tarafından ilk kez tanımlandığından günümüze kadar geçen zamanda otizmle ilgili birçok yeni bilgiler edinildi. Otizmin sebepleri halen günümüzde tam olarak bilinmemesine karşılık, otizmin yaşam boyu sürmekte olan nöropsikiyatrik, gelişimsel bir bozukluk olduğu söylenmektedir.

Otizme, erkek çocuklarda kız çocuklara oranla 3-4 kat daha fazla rastlanılır. Otistik çocukların % 50’sinin zeka seviyeleri 50’nin altındadır. %80’inin ise 70’in altındadır. Ancak otizmin çok geniş bir yelpaze olduğunu düşünecek olursak, bu yelpazenin uç kısımlarında durum farklılaşabilir ve çok yüksek IQ seviyeleri gözlemlenebilinir.

1986 yılında otizmin görülme sıklığı 5000/1 iken, 2002 yılı verilerine göre bu oran 138-125/1’e kadar inmiştir. Bazı görüşlere göre bunun sebebi çevresel faktörler iken, bazı görüşlere göre ise bozukluk artık daha iyi tanınmakta ve hafif formları da bu gruba dahil edilmektedir. DSM-IV tanı ölçütleri kitabında otizm, “Yaygın Gelişimsel Bozukluklar” başlığı altında bulunmaktadır. Otizmin yanı sıra Rett bozukluğu, Çocukluğun Dezintegratif Bozukluğu, Asperger Bozukluğu ve Başka Türlü Adlandırılamayan Yaygın Gelişimsel Bozukluk (PDD NOS/atipik otizm) da bu grubun içinde yer alan diğer bozukluklardır.

Otizm başlıca 3 temel alanda sorunlarla karşımıza çıkar (APA,1994):
• Toplumsal ilişkide ve bu ilişkinin karşılıklılığında bozukluk
• Sözel ve sözel-olmayan iletişimde ve oyun etkinliğinde bozukluk
• Kısıtlı ilgi ve etkinlik; tekrarlayıcı, stereotipik hareketler.Erken Tanı:
Erken tanı otizmde büyük önem taşımaktadır. Araştırmalar, ilk 3 yılda erken eğitim ve müdahale ile, ailelerin de çocuğa odaklanmalarıyla otizmin birçok belirtisinin azalabileceğini ortaya koymaktadır. Peki nedir bu erken belirtiler?

Sosyal becerilerdeki belirtiler:
(1 yaş)
Daha az göz kontağı kurarlar
Sosyal oyunlara ilgi azdır
İsmine tepki vermeme (adı söylendiğinde dönüp bakmama)
Taklit becerisi daha az gelişmiş veya gelişmemiştir
Başka bebeklere ilgi azdır.

(2 yaş)
Duyguları anlamada zorlanırlar
Sıra bekleme, almada zorlanırlar
Karşılıklı dikkat gelişmemiştir (parmakla gösterme, gösterilen yere bakma, annenin bakışlarını takip gibi).

İletişim becerilerindeki belirtiler:
(1 yaş)
Daha az ses çıkartırlar
Melodik, anlamsız bebek seslerini sık çıkartmazlar
Dile yönelik dikkatleri daha az gelişmiştir
İlk kelimelerin gecikmesi görülür.

(2 yaş)
Daha az jest ve mimikleri vardır
İfade edici dil yaşına uygun gelişmemiştir
Dili anlama yaşına uygun gelişmemiştir
Bu dönemde ekolali (kelimeleri/ cümleleri tekrar etme) olabilir ve düz (tonsuz) veya şarkı söyler gibi konuşma görülür.

Uyum becerilerindeki belirtiler:
(1 yaş)
Uyku sorunları (az uyuma/ sık sık uyanma) görülür
Dikkat süresinin kısa olması
Acıya karşı aşırı hassas olma veya tam tersi acıya tepki vermeme
Pasif olma.

(2 yaş)
Hayali oyun kuramama
Öz bakım becerilerinin gelişmemesi (yemek yeme, tuvalet gibi).

Motor becerilerdeki belirtiler:
Otistik çocukların % 85 ‘inde normal motor gelişim bulunmaktadır.

(1 yaş)
El çırpma/sallama
Obje döndürme
Sallanma
Kafa çarpma/sallama
Düşük kas tonusu.

(2 yaş)
Parmak ucunda yürüme.

Duyusal davranışlardaki belirtiler:
(1 ve 2 yaş)
Sese karşı az tepki verme
Bazı seslere karşı tolerans gösterememe
Objelere, parmaklara gözlerini dikip uzun süre bakma
Bazı yiyeceklere, kumaşlara dokunmayı bile reddetme
Boş, anlamsız bakışlar
Yüksek acı eşiği
Gıdıklandığında aşırı heyecanlanma.

(2 yaş)
Objeleri sıralama
Düz çizgilere bakma
Gözünün ucuyla bakma (kişilere, eşyalara vb.)

Otistik çocukların %75’inde gecikmeler ve belirtiler 1 yaş civarında başlamaktadır. %25’inde ise belirtiler, 2 veya 3 yaşında başlar. Otistik davranışlar 2 yaşında 1 yaşa göre daha belirgindir, 3 yaşında ise 2 yaşından daha belirgin olur. Bu nedenle birçok uzman tanı koyma aşamasında, çocuğa hemen tanı koymamakta ve çocuğu takibe almaktadır.

Tedavi Yaklaşımları:
Otizmin kesin bir tedavisi yoktur. Ancak daha evvel de belirtildiği gibi özellikle erken eğitimle birlikte otizmin birçok belirtisi ortadan kalkabilir. Günümüzde birçok eğitim metodu kullanılmaktadır. Uygulamalı Davranış Analizi (Applied Behavior Analysis/ABA), Floortime, sosyal hikayeler, akran destekli eğitim, ilaç tedavisi (otizmde görülen davranış sorunlarına yönelik) ve alternatif diğer tedaviler (duyu bütünleme terapisi, işitsel bütünleme terapisi, gluten/casein diyeti vs.) bu tedavi yaklaşımlarından bazılarıdır.

Ancak asıl önemli olan çocuğun temel ihtiyaçları ve becerileri doğrultusunda ona özel bireysel eğitim programı geliştirilmesidir. Diğer bir önemli nokta ise anne ve babaların mutlaka bilinçlenmeleri, bu sürece dahil olmalarıdır.

Kızamıkçık
İlkbaharın ilk aylarında ve kışın son aylarında görülür. Bazen hafif ateş ve boyundaki lenfler de şişkinlik görülür. Yüzde küçük, düzgün, kırmızımsı pembe lekeler görülür. Lekeler vücuda ve damağa yayılır. Etken rubella virusüdür. Kırmızılık ortaya çıkmadan 7-10 gün önce ve 7-10 gün sonra bulaşıcıdır. Bir kaç saatle 4-5 gün arasında sürebilir. Tedavisi yoktur. Mutlaka aşı yaptırılmalıdır.